به گزارش وفاق ملی، جنگنده اف-۳۵ ساخت آمریکا طی سالهای اخیر به یکی از پرتقاضاترین تجهیزات نظامی جهان تبدیل شده است، اما با وجود استقبال گسترده برخی متحدان واشنگتن، بسیاری از کشورها همچنان تمایلی به خرید این جنگنده نسل پنجم نشان ندادهاند.
کارشناسان معتقدند عوامل اقتصادی، سیاسی، صنعتی و راهبردی در تصمیم کشورها برای خرید یا عدم خرید اف-۳۵ نقش تعیینکننده دارد.
تمرکز برخی کشورها بر جنگندههای بومی
فرانسه و سوئد از مهمترین کشورهایی هستند که به جای خرید اف-۳۵، توسعه صنایع دفاعی داخلی خود را در اولویت قرار دادهاند.
فرانسه سرمایهگذاری خود را بر جنگندههای بومی داسو رافال متمرکز کرده و سوئد نیز همچنان از برنامه توسعه و تولید جنگنده ساب گریپن حمایت میکند. به همین دلیل، خرید جنگنده آمریکایی در اولویت این دو کشور قرار ندارد.
اسپانیا و گزینه یوروفایتر
اسپانیا نیز تاکنون علاقهای به خرید گسترده اف-۳۵ نشان نداده و بخش مهمی از نیازهای خود را از طریق جنگنده یوروفایتر تایفون تأمین میکند؛ جنگندهای که مادرید در تولید آن مشارکت دارد.
با این حال، گزارشها حاکی از آن است که اسپانیا ممکن است در آینده برای جایگزینی جنگندههای ناونشین هریر، تعدادی اف-۳۵بی خریداری کند.
کشورهایی که به دنبال اف-۳۵ هستند
پرتغال از جمله کشورهایی است که احتمال خرید اف-۳۵ برای آن مطرح شده است. در مقابل، کشورهایی مانند بلغارستان، اسلواکی، کرواسی و مجارستان ترجیح دادهاند نیازهای خود را از طریق جنگندههای نسل چهارم نظیر اف-۱۶، رافال یا گریپن تأمین کنند.
این کشورها معتقدند هزینه خرید و نگهداری جنگندههای نسل چهارم با بودجه دفاعی آنها تناسب بیشتری دارد.
موانع سیاسی برای برخی متقاضیان
در خارج از ناتو نیز کشورهایی مانند برزیل، مراکش، اردن، کویت، فیلیپین، نیوزیلند، تونس و کنیا از جمله گزینههای بالقوه خرید اف-۳۵ محسوب میشوند.
با این حال، روابط برخی از این کشورها با چین و روسیه یا ملاحظات امنیتی واشنگتن میتواند بر احتمال موافقت آمریکا با فروش این جنگنده تأثیر بگذارد.
برزیل و همکاری با چین و روسیه
برزیل در حال حاضر از جنگندههای گریپن سوئدی استفاده میکند و برنامههایی برای تقویت ناوگان هوایی خود دارد.
اما همکاریهای گسترده این کشور با چین و روسیه باعث شده برخی تحلیلگران احتمال موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به برزیل را پایین ارزیابی کنند.
اولویتهای متفاوت در آفریقا و آمریکای لاتین
بسیاری از کشورهای آفریقایی هنوز توسعه ناوگان جنگندههای پیشرفته را در اولویت قرار ندادهاند و تمرکز بیشتری بر نیازهای داخلی و امنیتی دارند.
در آمریکای لاتین نیز شیلی تنها کشوری است که ناوگان قابلتوجهی از جنگندههای اف-۱۶ را در اختیار دارد و در حال ارتقای آنهاست. مکزیک نیز با وجود روابط نزدیک با آمریکا، سرمایهگذاری محدودی در حوزه جنگندههای رزمی انجام داده است.
هزینه بالا و پیچیدگی نگهداری
کارشناسان معتقدند یکی از مهمترین موانع گسترش بیشتر اف-۳۵، هزینه بالای خرید، آموزش، نگهداری و پشتیبانی این جنگنده است.
به همین دلیل بسیاری از کشورها ترجیح میدهند به جای ورود به برنامه پرهزینه اف-۳۵، از جنگندههای نسل چهارم ارتقایافته یا پروژههای بومی استفاده کنند.
