به گزارش وفاق ملی، حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمینشده از جمله مهمترین تغییرات اخیر در نظام پرداخت کشور به شمار میرود. بانک مرکزی از دیماه سال گذشته برنامه حذف تدریجی چکهای رمزدار را آغاز کرد و از هفته پایانی فروردین ۱۴۰۵ صدور این نوع چک را متوقف ساخت.
هدف بانک مرکزی از حذف چک رمزدار
بانک مرکزی اعلام کرده است که افزایش شفافیت، تسهیل استعلام، حذف محدودیتهای جغرافیایی و یکسانسازی رویههای پرداخت در شبکه بانکی از مهمترین اهداف این تصمیم بوده است.
بر همین اساس، چک تضمینشده به عنوان ابزار جدید پرداخت در شبکه بانکی معرفی شد تا بخشی از مشکلات موجود در استفاده از چکهای رمزدار را برطرف کند.
ویژگیهای چک تضمینشده
چکهای تضمینشده در سامانه صیاد (پیچک) توسط بانک صادرکننده ثبت میشوند و امکان پرداخت آنها در تمامی شعب بانکها بدون محدودیت جغرافیایی وجود دارد.
همچنین ذینفع میتواند از طریق اینترنتبانک، همراهبانک، دستگاههای خودپرداز، پیامک و اپلیکیشنهای بانکی نسبت به استعلام وضعیت این چکها اقدام کند.
پرداخت فوری بدون سابقه برگشتی
بر اساس اعلام بانک مرکزی، چکهای تضمینشده مشابه چکهای رمزدار فاقد وضعیت برگشتی هستند. به همین دلیل بانکها میتوانند وجه این چکها را در زمان مراجعه ذینفع به صورت فوری پرداخت کنند.
ثبت اطلاعات در سامانه صیاد نیز امکان تشخیص اصالت چک را برای بانک فراهم کرده و روند پرداخت را تسهیل میکند.
چرا چک رمزدار محبوبیت خود را از دست داد؟
کارشناسان حوزه پولی و بانکی معتقدند استفاده از چک رمزدار در سالهای اخیر به طور محسوسی کاهش یافته است. فعالان اقتصادی ترجیح میدادند از ابزارهای پرداخت جدیدتر و کمریسکتر استفاده کنند.
در همین راستا، کامران ندری، کارشناس اقتصادی و بانکداری اسلامی، معتقد است مهمترین مشکل چک رمزدار دشواری ابطال آن در صورت لغو معامله بود.
ریسک بالای معاملات با چک رمزدار
به گفته ندری، اگر معامله پس از صدور چک رمزدار به هر دلیلی نهایی نمیشد، بازگرداندن وجه و ابطال چک نیازمند حضور فروشنده بود و این مسئله فرآیند را پیچیده میکرد.
وی تأکید کرد که همین موضوع باعث شده بود ریسک استفاده از چک رمزدار در برخی معاملات افزایش یابد و بسیاری از افراد به سمت استفاده از چکهای بانکی یا سایر ابزارهای پرداخت حرکت کنند.
مزیتهای چک تضمینشده
این کارشناس اقتصادی معتقد است چک تضمینشده به دلیل قابلیت استعلام و امکان ردیابی تراکنشها، میتواند از وقوع تخلفات مالی، کلاهبرداری و پولشویی جلوگیری کند.
به گفته وی، شفافیت بیشتر در نقلوانتقالات مالی از مهمترین مزایای این ابزار جدید محسوب میشود و میتواند به سالمسازی فضای اقتصادی کشور کمک کند.
تأثیر بر معاملات اقتصادی
ندری با اشاره به اینکه معاملات اقتصادی بر پایه اعتماد شکل میگیرند، اظهار کرد حذف چک رمزدار تأثیر منفی محسوسی بر روند مبادلات نخواهد داشت.
وی افزود ابزارهای جدید بانکی، اطمینان بیشتری برای طرفین معامله ایجاد میکنند و در نهایت میتوانند روند انجام معاملات را سادهتر و مطمئنتر سازند.
