به گزارش وفاق ملی، شش کشور عضو اتحادیه اروپا با اشاره به افزایش قابل توجه سود شرکتهای نفتی در بحبوحه جنگ و بحران انرژی، خواستار بررسی مالیات بر سودهای بادآورده این شرکتها شدهاند؛ طرحی که قرار است در نشست ماه آینده وزیران دارایی اتحادیه اروپا در دوبلین مورد بحث قرار گیرد.
بر اساس نامهای که یورونیوز به آن دست یافته، کشورهای امضاکننده خواستار ایجاد چارچوبی در سطح اتحادیه اروپا برای مالیاتگیری از سودهای غیرعادی شرکتهای نفتی شدهاند؛ چراکه به گفته آنها، سودآوری این شرکتها در شرایط بحرانی اخیر به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
وزیران دارایی آلمان، ایتالیا، اتریش، لهستان و پرتغال به همراه وزیر اقتصاد اسپانیا، این نامه مشترک را خطاب به وزیر دارایی ایرلند ارسال کردهاند. ایرلند در حال حاضر ریاست دورهای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد و از همین رو، کشورهای امضاکننده خواستار قرار گرفتن موضوع مالیات بر سودهای بادآورده در دستور کار نشست آینده وزیران دارایی اتحادیه اروپا در دوبلین شدهاند.
سود شرکتهای نفتی فراتر از افزایش قیمت نفت
در این نامه تأکید شده است که شرکتهای نفتی نهتنها از افزایش قیمت نفت خام منتفع شدهاند، بلکه از افزایش حاشیه سود محصولات پالایشی نیز بهره بردهاند؛ بهگونهای که رشد سودآوری آنها فراتر از افزایش قیمت نفت خام بوده است.
کشورهای امضاکننده با اشاره به شرایط فعلی بازار انرژی اعلام کردهاند که جهان با یکی از بزرگترین شوکهای عرضه در چند دهه اخیر مواجه است و همزمان نارضایتی عمومی از افزایش هزینههای زندگی در بسیاری از کشورها افزایش یافته است.
بر همین اساس، این کشورها خواستار بررسی «چارچوبی در سطح اتحادیه اروپا برای مالیاتگیری از سودهای بادآورده» شدهاند؛ اقدامی که به گفته آنها میتواند از تجربه مالیات موقتی وضعشده در سال ۲۰۲۲ پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین استفاده کند.
سودهای اضافی باید به مصرفکنندگان بازگردد
لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان، پیشتر نیز بارها بر این موضع تأکید کرده بود که شرکتهای انرژی نباید در شرایط بحرانی از مصرفکنندگان سوءاستفاده کنند.
یک منبع در وزارت دارایی آلمان نیز در واکنش به این موضوع اعلام کرده است که سودهای بیش از حدی که شرکتها در شرایط بحرانی به دست میآورند، باید به مصرفکنندگان بازگردانده شود.
برخی از کشورهای امضاکننده نامه نیز پیشتر و در ابتدای سال جاری میلادی از ایده وضع مالیات بر سود شرکتهای نفتی حمایت کرده بودند؛ با این حال، در سطح اتحادیه اروپا هنوز توافقی برای اجرای چنین مالیاتی شکل نگرفته است.
جنگ و اختلال در تنگه هرمز؛ نفتیها در کانون توجه
افزایش توجه دولتهای اروپایی به سود شرکتهای انرژی در شرایطی رخ داده است که از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، بازار جهانی انرژی با تحولات گستردهای مواجه شده است.
اختلال در کشتیرانی از مسیر حیاتی تنگه هرمز نیز فشار بر بازار انرژی را افزایش داده و به رشد قیمتها و حاشیه سود برخی شرکتهای فعال در حوزه نفت و فرآوردههای پالایشی منجر شده است.
در چنین شرایطی، کشورهای اروپایی معتقدند بخشی از سودهای ایجادشده در نتیجه بحران و شوک عرضه نباید صرفاً در اختیار شرکتهای انرژی باقی بماند و میتوان از طریق سازوکارهای مالیاتی، بخشی از این منابع را به مصرفکنندگان بازگرداند.
اختلاف داخلی اروپا بر سر مالیات نفتیها
با وجود درخواست شش کشور برای بررسی این موضوع، اتحادیه اروپا تاکنون نشانه مشخصی از تصمیم قطعی برای وضع مالیات جدید بر شرکتهای نفتی ارائه نکرده است.
از سوی دیگر، اختلافات سیاسی در داخل کشورهای عضو نیز میتواند مسیر تصویب چنین طرحی را دشوار کند. در آلمان، حزب سوسیال دموکرات به رهبری کلینگبایل از مالیات بر سود بادآورده حمایت میکند، در حالی که حزب دموکرات مسیحی به رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با چنین اقدامی مخالف است.
به این ترتیب، پیشنهاد جدید شش کشور اروپایی میتواند بار دیگر موضوع مالیات بر سودهای بادآورده شرکتهای نفتی را به یکی از محورهای بحث میان دولتهای عضو تبدیل کند؛ بهویژه در شرایطی که بحران انرژی و افزایش هزینههای زندگی همچنان فشار زیادی بر خانوارهای اروپایی وارد میکند.
منبع: تسنیم
