به گزارش وفاق ملی، ظرفیت سیستمهای ذخیرهسازی انرژی باتری در جهان طی سال ۲۰۲۵ به ۳۰۱.۷ گیگاوات رسید؛ رقمی که در مقایسه با ظرفیت ۱۸۲ گیگاواتی سال ۲۰۲۴، افزایش حدود ۶۵.۸ درصدی را نشان میدهد.
شتاب رشد این صنعت زمانی بیشتر مورد توجه قرار میگیرد که عملکرد بازار باتری در یک بازه زمانی بلندمدت بررسی شود. ظرفیت باتریهای نصبشده در جهان در سال ۲۰۱۵ تنها ۱.۹ گیگاوات بود، اما این رقم طی ۱۰ سال حدود ۱۵۸ برابر افزایش پیدا کرده است؛ به این معنا که متوسط رشد سالانه ظرفیت باتریها در این دوره نزدیک به ۶۶ درصد بوده است.
اهمیت روزافزون سیستمهای ذخیرهسازی انرژی ارتباط مستقیمی با توسعه سریع انرژی خورشیدی دارد. تولید برق خورشیدی در سال ۲۰۲۵ برای نخستینبار در جهان از تولید برق بادی عبور کرد، اما انرژی خورشیدی با یک محدودیت اساسی مواجه است؛ تولید برق این منبع در ساعات روشنایی روز به اوج میرسد، در حالی که مصرف برق پس از غروب خورشید نیز ادامه دارد.
باتریها میتوانند این شکاف میان زمان تولید و زمان مصرف برق را تا حد زیادی برطرف کنند. زمانی که تولید برق بالا و عرضه آن فراوان است، انرژی در باتریها ذخیره میشود و در ساعاتی که ارزش یا تقاضای برق افزایش پیدا میکند، دوباره به شبکه بازمیگردد.
این قابلیت باعث میشود انرژی تولیدشده از منابع خورشیدی به ساعات عصر منتقل شود و در عین حال میزان هدررفت برق کاهش پیدا کند. سیستمهای ذخیرهسازی باتری همچنین میتوانند در تنظیم فرکانس شبکه، کاهش نوسانات کوتاهمدت و کاهش نیاز به راهاندازی برخی منابع تولید برق در دورههای اوج مصرف نقش داشته باشند.
البته در این گزارش، ظرفیت باتری با واحد مگاوات یا گیگاوات بیان شده است که نشاندهنده میزان توانی است که سیستم میتواند در یک لحظه ارائه کند و لزوماً به معنای مقدار کل انرژی قابل ذخیره نیست. برای اندازهگیری میزان انرژی ذخیرهشده باید از واحد مگاواتساعت یا گیگاواتساعت استفاده کرد.
چین پیشتاز بازار باتری جهان
چین با در اختیار داشتن ۱۴۴.۱ گیگاوات ظرفیت باتری نصبشده در سال ۲۰۲۵، حدود ۴۸ درصد از کل ظرفیت باتری جهان را به خود اختصاص داده و با فاصله قابل توجهی در صدر این بازار قرار دارد.
ظرفیت باتری چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۹.۵ گیگاوات بود؛ بنابراین این کشور تنها طی یک سال حدود ۶۴.۶ گیگاوات به ظرفیت ذخیرهسازی خود اضافه کرده است. این میزان افزایش، بیش از نیمی از کل ظرفیت جدید نصبشده در جهان طی سال گذشته را شامل میشود.
رشد ظرفیت ذخیرهسازی چین در یک دهه گذشته نیز بسیار چشمگیر بوده است. این کشور در سال ۲۰۱۵ تنها حدود ۱۱۵ مگاوات ظرفیت باتری داشت، اما این رقم تا سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۲۰۰ برابر مقدار اولیه خود افزایش پیدا کرد.
بخش عمده ظرفیت ذخیرهسازی انرژی چین به سامانههای متصل به شبکه اختصاص دارد؛ یعنی سامانههای بزرگی که مستقیماً به شبکه برق متصل هستند و با باتریهایی که پشت کنتور مشترکان نصب میشوند، تفاوت دارند.
ظرفیت سامانههای ذخیرهسازی متصل به شبکه چین در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۳۴ گیگاوات رسید. این افزایش ظرفیت همزمان با توسعه گسترده انرژی خورشیدی، نیروگاههای بادی و هستهای و همچنین گسترش شبکه انتقال برق چین اتفاق افتاده است.
آمریکا در جایگاه دوم
آمریکا با ۵۶.۶ گیگاوات ظرفیت باتری نصبشده و سهمی نزدیک به ۱۹ درصد از بازار جهانی، در رتبه دوم قرار دارد.
ظرفیت ذخیرهسازی آمریکا در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۴.۷ گیگاوات بود و طی یک سال نزدیک به ۶۳ درصد افزایش یافت.
بازار آمریکا در مقایسه با چین از توزیع متعادلتری میان سامانههای بزرگ نیروگاهی و سیستمهای ذخیرهسازی پشت کنتور برخوردار است. در سال ۲۰۲۵، ظرفیت سامانههای متصل به شبکه آمریکا به حدود ۴۳.۳ گیگاوات رسید، در حالی که ظرفیت سیستمهای پشت کنتور حدود ۱۳.۳ گیگاوات بود.
این رشد در مقایسه با یک دهه قبل نیز قابل توجه است. مجموع ظرفیت باتریهای نصبشده در آمریکا در سال ۲۰۱۵ تنها حدود ۳۵۴ مگاوات بود و بنابراین ظرفیت این کشور در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۱۶۰ برابر بیشتر از سال ۲۰۱۵ شده است.
چین و آمریکا در مجموع حدود دو سوم ظرفیت ذخیرهسازی باتری جهان را در اختیار دارند و بیش از ۷۰ درصد افزایش ظرفیت جهانی در سال گذشته نیز مربوط به همین دو کشور بوده است.
اروپا و رشد بازار باتری
ظرفیت باتریهای نصبشده در اروپا در پایان سال ۲۰۲۵ به حدود ۵۷.۷ گیگاوات رسید.
در میان کشورهای اروپایی، آلمان با ۱۷.۵ گیگاوات ظرفیت در جایگاه نخست قرار داشت و پس از آن ایتالیا با ۹.۲ گیگاوات و انگلیس با ۹ گیگاوات قرار گرفتند.
بازار آلمان از این جهت اهمیت ویژهای دارد که بخش بزرگی از ظرفیت ذخیرهسازی این کشور در سمت مشترکان و پشت کنتور نصب شده است. از مجموع ۱۷.۵ گیگاوات ظرفیت باتری آلمان، حدود ۱۴.۴ گیگاوات در سمت مشترکان قرار دارد.
استرالیا نیز در سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجهی در حوزه ذخیرهسازی انرژی تجربه کرد. ظرفیت باتری این کشور تقریباً دو برابر شد و از ۶.۶ گیگاوات در سال ۲۰۲۴ به ۱۲.۶ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ رسید.
در همین حال، ظرفیت باتری عربستان نیز جهش چشمگیری داشت و از تنها ۳۵ مگاوات در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۲ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت.
ظرفیت باتریهای نصبشده در شیلی نیز در همین دوره به حدود ۲ گیگاوات رسید که نشاندهنده گسترش سریع فناوری ذخیرهسازی در بازارهای مختلف جهان است.
رشد ذخیرهسازی در مقیاس عظیم
در سطح جهانی، حدود ۲۲۴ گیگاوات از کل ظرفیت باتریها در سال ۲۰۲۵ مربوط به سامانههای متصل به شبکه و حدود ۷۸ گیگاوات مربوط به سیستمهای پشت کنتور بوده است.
به این ترتیب، اکنون تقریباً سهچهارم ظرفیت ذخیرهسازی باتری جهان در سمت شبکه قرار دارد.
ظرفیت سامانههای متصل به شبکه در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۲ درصد رشد کرد، در حالی که رشد ظرفیت سامانههای پشت کنتور در همین دوره حدود ۵۱ درصد بود. این اختلاف نشان میدهد که سرمایهگذاری و توسعه پروژههای بزرگ ذخیرهسازی در مقیاس شبکه با سرعت بیشتری در حال گسترش است.
اویلپرایس در گزارشی درباره روند توسعه بازار باتریها نوشت که باتریها خودشان منبع تولید انرژی محسوب نمیشوند، اما میتوانند زمان دسترسی به برق را تغییر دهند؛ قابلیتی که همزمان با تبدیل شدن انرژی خورشیدی به یکی از منابع مهم تولید برق جهان، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
رشد ظرفیت ذخیرهسازی باتری از ۱.۹ گیگاوات در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۳۰۰ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که این فناوری دیگر یک راهکار حاشیهای یا صرفاً آزمایشی محسوب نمیشود.
باتریها بهتدریج در حال تبدیل شدن به بخشی از زیرساخت اصلی شبکه برق جهان هستند؛ زیرساختی که میتواند با ذخیره برق در زمان وفور تولید و بازگرداندن آن در زمان افزایش تقاضا، نقش مهمی در هماهنگ کردن تولید منابع تجدیدپذیر با الگوی مصرف برق ایفا کند.
